ĐẶT VẤN ĐỀ
- Lý do chọn đề tài
Toàn cầu hóa là một xu hướng tất yếu, khách quan, không thể đảo ngược trong thế giới hiện đại. Toàn cầu hóa tác động đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, từ kinh tế, chính trị, quân sự, văn hóa, … đến lĩnh vực truyền thông đại chúng. Toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng là hệ quả tất yếu của quá trình toàn cầu hóa các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, khoa học – công nghệ, … Đến lượt mình, nó lại trở thành một nhân tố quan trọng thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa các lĩnh vực khác.
Truyền thông đại chúng là một hiện tượng xã hội phổ biến, phát triển hằng ngày và tác động, chi phối đến mọi mặt của đời sống xã hội. Quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng đã mở rộng quy mô ra toàn cầu về phạm vi ảnh hưởng, tác động, nguồn tin, công chúng, phương tiện kĩ thuật, công nghệ, cách thức thông tin và tiếp cận thông tin của các loại hình truyền thông đại chúng. Chính vì vậy, có thể nói quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến mọi phương diện của đời sống xã hội, trong đó có giáo dục.
Giáo dục đóng vai trò cốt tử đối với mỗi quốc gia. Các nhà lãnh đạo, quản lý, nhà giáo dục, nhà nghiên cứu đều chỉ rõ tầm quan trọng của giáo dục – đào tạo trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, xã hội. Ph. Ăngghen từng nói: “Một dân tộc muốn đứng lên trên đỉnh cao của nền văn minh nhân loại, dân tộc ấy phải có trí thức”. Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng khẳng định “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”, “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”. Trong bối cảnh hiện nay, quá trình toàn cầu hóa đang diễn ra ở mọi nơi, mọi lĩnh vực thì vai trò của giáo dục càng được nhấn mạnh. Trong bài diễn văn sau lễ nhận chức trước hai viện của Quốc hội Mỹ ngày 25/2/2009, Tổng thống Obama khẳng định “Trong nền kinh tế toàn cầu, nơi thứ có giá trị nhất mà bạn có thể bán là tri thức của các bạn. Một nền giáo dục tốt không chỉ là cơ hội mà là điều kiện tiên quyết”, “Đầu tư cho giáo dục là thuốc kê đơn cho sự suy giảm kinh tế bởi chúng ta biết các quốc gia có nền giáo dục mạnh hơn chúng ta ngày nay có sức cạnh tranh mạnh hơn ngày mai”.
Không ai có thể phủ nhận truyền thông đại chúng là một kênh giáo dục hữu hiệu, góp phần nâng cao dân trí, phát triển nguồn lực cho sự nghiệp phát triển đất nước. Vậy, quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng có tác động như thế nào đến giáo dục? Chúng ta phải làm gì để phát huy những thế mạnh của quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng để chấn hưng nền giáo dục, đồng thời khắc phục những hạn chế của quá trình này? Để giải đáp những thắc mắc này, chúng tôi quyết định nghiên cứu đề tài Tác động của quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng đến giáo dục.
- Mục đích nghiên cứu
Qua việc phân tích, đánh giá những tác động tích cực và tiêu cực của quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng đến giáo dục, tác giả đề tài đưa ra một số giải pháp nhằm phát huy hơn nữa những thời cơ, giải quyết những thách thức của quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng đến giáo dục. Trên cơ sở đó có thêm những hiểu biết về vấn đề tác động của quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng đến giáo dục – một vấn đề rất quan trọng trong hoạt động truyền thông.
- Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi sử dụng phương pháp luận và thế giới quan của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử trong triết học Mác – Lênin.
Đối với từng vấn đề cụ thể, chúng tôi áp dụng từng phương pháp nghiên cứu phù hợp như: phương pháp phân tích – tổng hợp, phương pháp diễn dịch – quy nạp, phương pháp thống kê toán học, phương pháp so sánh – đối chiếu, …
- Phạm vi nghiên cứu
Vấn đề tác động của quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng đến giáo dục rất rộng lớn nhưng với khuôn khổ của một đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường, chúng tôi chỉ có thể nghiên cứu tác động của quá trình toàn cầu hóa các phương tiện truyền thông đại chúng đến hệ thống giáo dục tại Việt Nam từ năm 2015 đến nay.
